ปลาตะเพียนใบลาน

ปลาตะเพียนใบลาน นับเป็นงานฝีมือสืบทอดกันมาแต่โบราณ เมื่อสานเสร็จแล้วก็จัดเป็นพวงสวยงาม นิยมนำแขวนไว้บนแปล เมื่อเด็กตื่นขึ้นมามองเห็นปลาตะเพียนค่อย ๆ หมุนไปมาสายตาเด็กก็มองตาม เด็กมองปลาตะเพียนหมุน เป็นการฝึกสายตา การที่ดวงตาเคลื่อนไหวหมุนไปมาช้าๆ เป็นการออกกำลังที่ดีที่สุดตามธรรมชาติ

การสานปลาตะเพียนใบลานเป็นอาชีพเก่าแก่ที่ทำสืบต่อกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษนานกว่า 100 ปี โดยสันนิษฐานว่าชาวไทยมุสลิมซึ่งล่องเรือขายเครื่องเทศอยู่ตามแม่น้ำเจ้าพระยาและอาศัยอยู่ในเรือเป็นผู้ประดิษฐ์ปลาตะเพียนสานด้วยใบลานขึ้นเป็นครั้งแรก ปลาตะเพียนสานจึงเป็นสัญญลักษณ์แห่ง ความอุดม สมบูรณ์ เนื่องจากช่วงที่ ปลาโตเต็มที่นั้น เป็นช่วงเดียวกับ ช่วงเวลาที่ ข้าวตกรวง

---

---

ปลาตะเพียนใบลานมีอยู่ 2 ชนิด คือ แบบเขียนลวดลายลงสีสวยงามสำหรับแขวนเหนือเปลของลูกผู้มีบรรดาศักดิ์และแบบที่เป็นสีใบลานเรียบๆ ไม่มีการตกแต่งเพิ่มเติม ใช้แขวนเหนือเปลลูกชาวบ้านธรรมดาสามัญ

ปัจจุบันปลาตะเพียนสานยังมีการทำกันเป็นสินค้า OTOP ของชาวบ้านกลุ่มท่าวาสุกรี จังหวัดอยุธยาอีกด้วย ซึ่งเป็นการสร้างรายได้ให้ชาวบ้าน และยังเป็นการอนุรักษ์ภูมิปัญญาของคนไทยไว้ นอกจากนี้บางคนยังใช้ริบบิ้นทำอีกด้วย นอกจากปลาตะเพียนสานใบลานที่ลงสีมาในสมัยรัชการที่ 5 แล้วในปัจจุบันยังมีการคิดเพิ่มเติมค่าให้ปลา
ตะเพียนในสมัยปัจจุบัน ได้มีการค้นคิดการฉลุใบลานขึ้นมาอีกเพี่อเพิ่มคุณค่าและลวดลายต่างๆลงไป อีกทั้งยังพัฒนา ประโยชน์การใช้งานปลาตะเพียนสานใบลานให้มีประโยชน์มากกว่าการที่จะเป็นเครื่องแขวนสำหรับใช้ใน
โอกาสอื่น ๆ

(2915)