กะทือ

ชื่ออื่นๆของกะทือ คือ กะทือป่า กะแวน กะแอน แสมดำ (เหนือ) เฮียงแดง (แม่ฮ่องสอน) เป็นไม้ล้มลุก สูง 0.5 – 1 เมตร มีเหง้าใต้ดิน เปลือกนอกของเหง้าสีน้ำตาลแกมเหลือง เนื้อในสีเหลืองอ่อน กลิ่นหอม แทงหน่อใหม่เมื่อถึงฤดูฝน ใบเดี่ยวเรียงสลับและเป็นรูปหอกแกมขอบขนาน กว้าง 5 – 10 เซนติเมตร ยาว 15 – 30 เซนติเมตร

---

---

ด้านล่างของใบมักมีขนนุ่ม ดอกช่อแทงจากเหง้า กลีบดอกสีขาวนวล ใบประดับขนาดใหญ่สีแดง ผลเป็นผลแห้ง ติดอยู่ในใบประดับ มีเนื้อสีขาวบางหุ้มเมล็ด

ในจังหวัดกาญจนบุรี นำส่วนดอกและเหง้าใช้รับประทานเป็นผัก หรือใส่ในน้ำพริก ทางภาคใต้ฝั่งทะเลอันดามัน นำเหง้าไปแกงกับปลาย่าส่วน วลี “อีดอกกระทือ” หมายถึงคนที่ไม่สวย เพราะดอกะทือ ดอกไม่สวย ดอกไม่หอม รสเผ็ดจัดจ้าน เกิดใกล้ๆโคลนตม วลีดังกล่าวเป็นวลีที่ใช้กันในสมัยก่อน

(172)